Mevsimi geldi, yaz boyu aşkına susadığımız balıklar tezgâhlara yerleşti. Her yıl türleri de verimi de giderek azalan balıkların her anlamda kıymetini bir türlü bilemesek, aman pişirince kokuyor deyip mutfağımızdan uzak tutsak da, kim ne derse desin dünyanın en güzel lezzetlerini bize deniz veriyor. Üstüne üstlük sayısız eve de aş ve iş. Biz de tam zamanı deyip lezzeti ve ekonomik değeri bol balıklardan hatırlatma olsun diye küçük bilgiler veren bir listeyi sizler için hazırladık.

 

YAYIN BALIĞI (Silunıs glarıis)

Akarsu ve göllerde yaşayan balıkların en büyüğüdür ve aynı zamanda en uzun yaşayanıdır. Ortalama 1-2 m’den 3 metreye kadar boy ve 150 kilo ağırlığa erişebilir. 35-40 yıldan 100 yıla kadar da yaşayabilir. Yavaş akan nehirlerde, göllerde, dipte hareketsiz yatarak yaşar. Etobur bir balıktır. Sualtındaki bütün hayvanları yiyebilir. Mayıs-Haziran ayları arasında, gece sessizliğinde yumurta dökerler. Dişileri ağırlığına oranla kilogram başına 7,000 ila 25,000 arasında yumurta döker. Tatlı su balıkları içinde eti en lezzetli balıklardandır. Ekonomik değeri çok yüksektir.

 

YILAN BALIĞI (Anguilla anguilla)

Erkekleri 30-50 santimetre, dişileri 45-100 santimetre olabilen; hem tatlı, hem de tuzlu sularda yayılış gösteren bir balıktır. Doğumu ve 3 yıllık gelişmesinden sonra tatlı sulara girer. 8-20 yıl buralarda kaldıktan sonra tekrar üremek için Atlas Okyanusu’nda Sargossa Denizi’ne yönelirler. Burada 7-10° C. sularda yaklaşık 1,000-3,000 metre derinlerde milyonlarca yumurta dökerler. Dönüşü başarabilen yavrular, tekrar acı su bölgelerine gelirler. Yırtıcı ve obur bir canlıdır. Yumuşakçalar, kabuklular ve balıklarla beslenir. Etinin lezzeti yanında yetiştirmeye uygunluğu ile ekonomik değeri çok yüksektir.

 

BARBUNYA (Mullus barbatus)

Sıcak ve ılık denizlerin kumlu, çamurlu sahillerinde 300 metreye varan derinliklerinde sürüler halinde yasar. Ortalama 12-15 santimetredir ve en çok 40 santimetreye kadar büyür. Suyun ısı şartlarına göre derinlerden sahile, mevsimsel göçler yapar. 10 yıl yaşayabilir. Nisan-Haziran ayları arasında 15-100,000 yumurta döker. Etinin lezzeti ve bol avlanılmasıyla ekonomik değeri yüksektir.

 

FENER BALIĞI (Lophius piscatorius)

Kıyılardan 500 metreye kadar derinlerde yaşayan, boyları 2 metreye erişebilen, bir dip balığıdır. Hareketsiz yatar ve antenleriyle avını kendine çekerek çok büyük ağzıyla kendi büyüklüğündeki balıkları bile yutar. Pulsuz ve çıplak vücudunu kaplayan sıvı, insan cildi için tehlikelidir. Mart-Ağustos ayları arasında derinlere inerek ürer. 6-7 yaşlarında bir dişi, 1 milyon yumurta verir. Eti beyaz ve çok lezzetlidir. Ekonomik değeri yüksektir. Seker hastalığı tedavisinde kullanılan ensülin ilacı, ilk kez fener balığı pankreasından elde edilmiştir.

 

KALKAN (Psetta maxima)

Bir dip balığı olan kalkan, Karadeniz’in en tanınmış balıklarındandır. Boğazlar, Marmara, Ege ve Akdeniz’de de seyrek şekilde rastlanır. Gezici bir balık değildir. Bütün hayatı dipte yatmakla geçer. Batı Akdeniz, Atlas Okyanusu ve Şimal Denizi’nde, kalkanın diğer türleri yaşamaktadır. 25-30 yıllık ömrü olan kalkan balığı, 1 metre boya erişebilir. Sahillerde 5-10 metreden başlayarak 300-400 metre derinliklere kadar inebilir. Etçil ve fazlasıyla obur bir balıktır. Erkekleri 5-6, dişileri ise 6-7 yaşlarında olgunlaşıp üremeye geçebilir. Üremeleri 10°-15° C sularda, Nisan’dan Haziran’a kadar sürer. Milyonlarca yumurta vermesi yanında, etinin lezzeti ve verimliliği ile ekonomik değeri çok yüksektir.

Ve; 

Kaynak: Balık Kültürü-Alpaslan Atalar