30 bin yıl önce bile, insan toplulukları bir ifade aracı olarak sofistike sanat eserleri üretiyordu. Altamira’daki mağara resimleri bunun en iyi örneklerinden biri.

İspanya, Cantabria’daki Santillana del Mar yakınında bulunan Altamira mağarası, Paleolitik dönemdeki yaşam hakkında bir bilgi hazinesidir. Mağarada ilkel taş aletlerden kemik oymalarına kadar, Taş Devri boyunca günlük yaşam hakkında bilgi veren birçok eser vardır.

Mağaranın önü düşen bir kayayla kapalıydı ve ancak 19. yüzyılda keşfedildi. İyi korunmuş resimler tarih öncesi sanat hakkında düşünme tarzımızda devrim yarattı. Hayvanların, ellerin ve soyut sembollerin inanılmaz tasvirleri, bazı kültürlerin Paleolitik dönemde ne kadar sofistike olduğunu göstermesi açısından hayati önem taşıyor.

Negative Hand Paintings at Altamira
EQRoy/Shutterstock

Her şey küçük bir kızın ilgisiyle başladı

Mağaralar ilk olarak 1868’de Modest Cubillas adında yerel bir avcı tarafından keşfedildi. Cubillas, mağaranın sahibi ve soylu bir kişi olan Marcelino Sanza de Sautola’yı bulduklarını anlattı, ancak Sanza de Sautola 1876’ya kadar mağaralara gitmedi ve oradakiler anlamsız semboller olarak gördü. Ancak, Paris’teki 1878 Evrensel Sergisi’ne yaptığı geziden sonra, bunun özel bir şey olduğunu fark etti: Sergide gördüğü kemikler mağaradakilere benziyordu.

Bu de Sautola’nın, Madrid Üniversitesi’nden arkeolog Juan Vilanova y Piera ile ortaklık kurmasına ve 1879’da kazıları başlatmasına neden oldu. İlk başta hayvan kemikleri ve küçük aletler ortaya çıkarmaya başladılar. Sanza de Sautola bir gün mağaralara 8 yaşındaki kızı Maria’yı getirdi ve Maria odalardan birinde ilk kez bizon resimlerini fark etti.

Kazıların bulguları 1880’de yayınlandı, ancak akademisyenler tarafından kabul görmedi. Ancak yirminci yüzyılın başında, bölgede benzer başka resimler bulunduğunda gerçek sanat eserleri olarak kabul edildiler.

Reproduction of the Altamira Cave
EQRoy/Shutterstock

Resimler 20 bin yıllık bir süre zarfında yaratıldı

Bilim insanları hala Altamira Mağarası resimlerinin oluşturulduğu zaman çerçevesini daraltmak için çalışıyorlar. Mağaralarda bulunan farklı nesnelerin tarihlendirilmesine dayanarak arkeologlar bu yeri kullanan iki ana kültürün olduğundan emin. Bunlar; Solutrean (yaklaşık 21.000 ila 17.000 yıl önce) ve Magdalenian (yaklaşık 11.000 ila 17.000 yaş). 2008 yılında uranyum-toryum tarihleme yöntemini kullanan araştırmacılar resimlerin muhtemelen 20.000 yıllık bir süreç içinde yaratıldığını keşfettiler. 2012’de yapılan bir çalışmayla da mağaralardaki farklı tablolar arasında en az 10.000 yıl olduğunu doğrulandı.

Great Deer Altamira Cave Painting
Jesus de Fuensanta/Shutterstock

Resimler ritüeller sırasında kullanılmış olabilir

Araştırmacılar bu mağara resimlerinin ne amaçla yapıldığı tam olarak bilmese de, üreten kültürlerin onları üretmek için boş zamanları olduğu konusunda eminler. Bu durum, sadece hayatta kalmaya çalışmakla kalmayan, aynı zamanda gelişen kültürlere işaret ediyor. Amacın ne olabileceği konusunda teoriler öne süren uzmanlar, resimlerin bir şamanın mağaraya girip ruhlarla temas kurmak için transa gireceği bir ritüel sırasında kullanılmış olabileceğini düşünüyorlar.

Bison at Altamira
 WikiCommons

Mağara resimlerinde temel konulardan biri hayvanlar

Böylesine uzun bir üretim dönemi söz konusu olunca mağara resimlerinin oldukça birbirinden farklı olması normal. Mağaradaki en ünlü resimler büyük olasılıkla mağaranın çatısına kazınmış ve boyanmış, toplam 25 tane olan renkli bizon, geyik ve at resimleri. Siyah çizgiler yapmak için odun kömürü kullanılırken şekilleri doldurmak için kullanılan kırmızı hardal renk için hematit öğütülmüştür.

Mağaralardaki daha eski resimler, kurtların olumlu ve olumsuz görüntülerini, taştaki tümseklerin etrafına göz ve ağız çizerek yaratılan birçok geyik ve maske tasvirini içerir. Aslında, bu teknik Altamira mağara resimlerinin tarihi boyunca kullanılmıştır ve kayaların üç boyutlu figürlere hacim vermek için kullanılmıştır.

Charcoal Bison at the Altamira Caves
Jesus de Fuensanta/Shutterstock

Altamira sanat tarihinde çok önemli bir adımdır

Altamira, Paleolitik Dönemdeki günlük yaşam hakkında daha fazla bilgi edinmek için önemli bir kaynaktır. Sanat tarihi açısından, bizon ve geyik çizimleri içeren geç Magdamen kültürü sırasında yapılan mağara resimleri hayati öneme sahiptir ve çizildikleri dönem için eşsiz bir gerçekçilik ve gelişmişlik gösterirler. Denilebilir ki Magdalenian sanatının en iyi örneği Altamira’da bulunur.

Bireysel resimlerin aralarında bir ilişki ya da kompozisyon bağı olması gerekmese de, onları tarih öncesi sanatın zirvesi haline getiren hacim, ifadeler ve perspektifin nasıl gösterildiği konusunda sofistike özellikler söz konusudur.

1880 Reproduction of Altamira Cave Paintings
Wikipedia

kapak fotoğrafı: EQRoy/Shutterstock

mymodernmet.com