Galatasaray Lisesi’nin 150. Yılında “Mektep Meydan Galatasaray”

14 Eylül – 25 Kasım 2018

Pera Müzesi, Galatasaray Lisesi’nin kuruluşunun 150. yılı kapsamında “Mektep Meydan Galatasaray” başlıklı sergiye ev sahipliği yapıyor. 14 Eylül – 25 Kasım tarihleri arasında izleyiciyle buluşan sergi, Galatasaray Lisesi’nin tarihi ve mekânıyla ilişkilenen yapıtları bir araya getirirken, 150 yıldır kente mâl olan kuruma güncel sanatçıların bakışını yansıtıyor. Pera Müzesi’nin kardeş kurumu İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’ndeki “Batıya Açılan Pencere: Galatasaray Lisesi’nin 150 Yılı” başlıklı arşiv sergisi ise, mektebin 1868’den bu yana süren nitelikli insan yetiştirme vizyonundan kesitler içeriyor.

 

“Mektep Meydan Galatasaray” sergisi, kuruluşunun 150. yılında bir eğitim kurumu ve hafıza mekânı olarak Galatasaray Lisesi’ne, yapısından işlevine, mekânından kent içindeki konumuna güncel bir perspektiften bakıyor. Sergi, binanın köklü geçmişine ve okul vasfına referansla isim bulurken, Türkiye’nin sosyopolitik belleğine yerleşmiş kamusal alanlardan biri olan Galatasaray Meydanı ile ilişkisine de atıfta bulunuyor. Çoğu sergiye özel ve yeni üretilen resim, heykel, yerleştirme, fotoğraf, video, ses ve performans gibi farklı mecralardan yapıtları bir araya getiren serginin küratörlüğünü Çelenk Bafra üstleniyor. Sergide Ali Kazma, Antonio Cosentino, Barış Göktürk, biriken (Melis Tezkan ve Okan Urun), Burak Delier, Cemal Emden, Elvan Alpay, Hasan Deniz, Hera Büyüktaşçıyan, Vahit Tuna’nın çalışmaları yer alıyor. İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nde aynı gün ziyarete açılan ve küratörlüğünü İzzeddin Çalışlar’ın yaptığı “Batıya Açılan Pencere: Galatasaray Lisesi’nin 150 Yılı” sergisi ise çeşitli kurumsal ve özel koleksiyonlardan derlenen fotoğraf, film, efemera ve obje gibi orjinal malzemeler ekseninde mektebin tarihsel öyküsünü mercek altına alıyor.

Kökleri 1481 yılına dayanan bir yapı olan ve 1 Eylül 1868 tarihinde Sultan Abdülaziz tarafından Mekteb-i Sultani adıyla lise olarak hizmete sunulan Galatasaray Lisesi, Türkiye’nin en itibarlı eğitim kurumlarından biri olmakla birlikte ilk laik ve Avrupa’ya entegre devlet okulu olarak nitelendirilir. 19. yüzyılda çoğunluğu modernleşme hareketini benimseyen ailelerin çocukları olan Mekteb-i Sultânî öğrencileri, aldıkları Fransız eğitimi nedeniyle ve okulun Pera gibi kentin Batılı mahallesinde bulunmasından dolayı geleneksel yapıdan farklı bir çevrede yetişir. Galatasaray Lisesi 150 yıllık tarihi boyunca sanat, akademi, bürokrasi, diplomasi ve iş dünyasına nitelikli öğrenciler yetiştiren bir eğitim kurumu olarak öne çıkar. Yapının öğrenci yetiştirmenin yanı sıra kentin kültür hayatında yadsınamaz bir yeri oluşur; tiyatro, sinema, müzik, edebiyat ve görsel sanatlar alanındaki sayısız gösteri, konferans, festival ve sergiyle, kültür-sanat çevreleri için adeta bir buluşma noktası haline gelir. Sergi ve etkinliklerde halka açılan okul kompleksi hem kamusallığını sağlamlaştırır hem de yarattığı kültür mirasıyla sadece Galatasaraylılar için değil tüm kent için değer kazanır. Yarattığı kültür mirasıyla kente değer kazandıran Galatasaray Lisesi’nin kapılarının açıldığı meydan, zamanla okul meydanı olmanın çok ötesine geçerek, ülkenin toplumsal belleğine yerleşmiş kamusal alanlarından birine dönüşür, toplumun nabzını ve hafızasını tutar.

Galatasaray Lisesi’nin bu çok katmanlı yapısını gözler önüne seren sergiye kapsamlı bir yayın da eşlik ediyor. Sergi kataloğunda küratör Çelenk Bafra, akademisyen ve yazar Besim F. Dellaloğlu ve Murat Alat’ın makaleleri yer alıyor. Çelenk Bafra, kişisel deneyimlerini sanat pratiklerine aktaran Galatasaray Lisesi mezunu sanatçılar kadar, okulla özel bir bağı olmasa da 150 yıldır kente mâl olan bir yapıya meydandan, yani dışarıdan bakıp araştıran sanatçıların da davet edilmesinin sergiye perspektif kattığını vurguluyor. Bafra’ya göre “Mektep Meydan Galatasaray” sergisi, “mektebin içindekileri sanatçıların gözünden meydan’a çıkarıp sanat aracılığıyla tartışarak kamuya açmaya çalışıyor.” Bafra, serginin kataloğu ve kamusal programının da yardımıyla, bu ikonik yapı ve okulun görsel sanatlar aracılığıyla yeniden keşfedilmesine ve farklı açılardan görülmesine vesile olacağını belirtiyor.

Sergi kapsamında sanatçı grubu biriken (Melis Tezkan ve Okan Urun), 14 Eylül’de bir performans gerçekleştiriyor. Sergi katında tüm ziyaretçilere açık olan performans sonrası, küratör Çelenk Bafra ve biriken’in katılım göstereceği bir de söyleşi düzenleniyor.

“Mektep Meydan Galatasaray” sergisi 25 Kasım 2018’e kadar Pera Müzesi’nde, “Batıya Açılan Pencere: Galatasaray Lisesi’nin 150 Yılı” sergisi 23 Şubat 2019’a kadar İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nde ziyaret edilebilir.

İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, Galatasaray Lisesi’nin 150. Yaşını Kutluyor!                           

Batıya Açılan Pencere: Galatasaray Lisesi’nin 150 Yılı(1868-2018)

14 Eylül 2018 – 23 Şubat 2019

İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, Türkiye’nin en köklü eğitim kurumları arasında yer alan Galatasaray Lisesi’ni bir arşiv sergisi ile mercek altına alıyor. 14 Eylül 2018 – 23 Şubat 2019 tarihleri arasında izleyiciyle buluşacak “Batıya Açılan Pencere: Galatasaray Lisesi’nin 150 Yılı (1868-2018)” sergisi, mektebin 1868’den bu yana süren nitelikli insan yetiştirme vizyonundan kesitler sunuyor. İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün kardeş kurumu Pera Müzesi’ndeki “Mektep Meydan Galatasaray” başlıklı güncel sanat sergisi ise Galatasaray Lisesi’nin tarihi ve mekânıyla ilişkilenen yapıtları bir araya getiriyor.

 

İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün “Batıya Açılan Pencere: Galatasaray Lisesi’nin 150 Yılı (1868-2018)” sergisi, bir eğitim kurumunun nadir rastlanır özerk kurumsallaşma öyküsünde saklı olan ilhamı paylaşma amacı güdüyor. Tevfik Fikret tarafından “Batıya açılan pencere” olarak nitelendirilen mektebin tarihsel öyküsünü ve vizyonunu gözler önüne seren sergi, Galatasaray Üniversitesi Kültür ve Sanat Merkezi Koleksiyonu ve Galatasaray Üniversitesi Galatasaray Lisesi Arşivi ile mezunların koleksiyonlarından derlenen fotoğraf, film, efemera ve mektebin farklı dönemlerinde kullanılmış objeler gibi çeşitli orijinal malzemelerden oluşuyor. Serginin küratörlüğünü İzzeddin Çalışlar üstleniyor. Pera Müzesi’nde aynı gün ziyarete açılan ve küratörlüğünü Çelenk Bafra’nın yaptığı “Mektep Meydan Galatasaray sergisi ise, kuruluşunun 150. yılında on güncel sanatçının bu ikonik eğitim kurumuna bakışını yansıtıyor.

  1. yüzyılın sonlarından itibaren İstanbul’a dair kayıtlarda bir saray mektebi olarak adı geçen Galata Sarayı, kentte ibadethaneler dışında işlevi değişmeden günümüze kadar gelebilmiş tek kuruluş olarak öne çıkıyor. II. Bayezid’e dayanan kuruluş hikâyesinden bu yana aynı adla anılan yapılar bütünü, zamanla merkezinde bulunduğu semte de adını verdi. 19. yüzyılın ortalarına kadar saraya ve orduya vasıflı insan yetiştirme amaçlı kullanılan, 19. yüzyılın ortalarından itibaren ise Batılı eğitim standartlarının benimsendiği askeri ortaokul ve tıbbiyeye dönüşen yapı, Fransızca öğretim ve Batı normlarının eğitim sistemine eklemlenmesi gibi öncü denemelere sahne oldu. 1868 yılında Mekteb-i Sultani’ye dönüşen kurum, Avrupa’nın en ileri standartlarına sahip orta öğretim kurumu olarak hayat buldu ve 1871 yılından itibaren verdiği mezunlarla yenilikçi bir eğitim geleneği oluşturdu. Günümüzden 150 yıl önce Mekteb-i Sultani’yle yaşanan dönüşüm, gerek Osmanlı Devleti’nin son döneminde, gerekse 1923 yılında Galatasaray Lisesi adını aldıktan sonra kurumun simgeleşip, öğrenci ve mezunlarına sosyokültürel bir üst kimlik sağlamasına yol açtı. Erken dönemlerinden itibaren kendi mezunları tarafından yönetilmesinin tercih edilmesi, sporun eğitime katılmasının sonucu olarak kulüpleşmeyi teşviki, mezunlar arası ve kurumla ilişkilerin dernekleşerek sürdürülmesi, entegre öğretim arayışları sonucu kurulan üniversite ve ilkokul, sürdürülebilir bir camia dayanışması, genellikle yaşam boyu süren kurumsal aidiyet ve tüm bunların özeti niteliğindeki “Galatasaraylılık” kavramını doğurdu.

Galatasaray Lisesi’nin 150 yıllık serüvenini belgeleyen sergiye kapsamlı bir de yayın eşlik ediyor. Sergi kataloğunda küratör İzzeddin Çalışlar, Emel Engin, Fethi İsfendiyaroğlu, Köksal Bayraktar, Seza Sinanlar, Tarkan Okçuoğlu, Vahdettin Engin, Yıldızhan Yayla, Zeynep Karacan’ın metinlerine yer veriliyor. Galatasaray’ın bir eğitim kurumları bütünü ve bir kültür destekçisi olduğunu belirten küratör İzzeddin Çalışlar, kurumun modern eğitimin ülkemize girişinde ve yaygınlaşmasında öncü olduğunu ve benimsediği eğitim modeli ile birçok eğitim müessesesine örnek teşkil ettiğini vurguluyor. İzzeddin Çalışlar, donanımlı yönetici ve hocaların önderliğinde kurumun bugün, edebiyatçılardan ressamlara, gazetecilerden usta aktörlere, müzisyenlerden akademisyenlere, sanayici ve iş insanlarından siyasetçilere göz kamaştırıcı bir mezunlar portföyüne sahip olduğunu vurguluyor.

Mektebin 1868’den bu yana süren nitelikli insan yetiştirme vizyonundan kesitler sunan Batıya Açılan Pencere: Galatasaray Lisesi’nin 150 Yılı (1868-2018) sergisi 23 Şubat 2019’a kadar İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nde, Mektep Meydan Galatasaray sergisi ise 25 Kasım 2018’e kadar Pera Müzesi’nde ziyaret edilebilir.

 

Bir Yorum Yazın